Mongolia

Stepy, stada dzikich koni, jurty nomadów, półpustynie i pustynie to ojczyzna Czyngis-chan, Mongolia, kraj o powierzchni 1,57 mln km2 z  1,57 milionami mieszkańców. Położony jest między dwiema azjatyckimi potęgami: Chinami i Rosją.

Mongolia foto by By Rikko77

Jest krajem wyżynno-górzystym położonym na wysokości ponad 1 500 m n.p.m. Najwyższe mongolskie pasma górskie to Ałtaj Mongolski  z najwyższym wzniesieniem mającym 4 362 m n.p.m. wysokości, Ałtaj Gobijski, Changaj. Teren przecinają liczne rzeki, które wpadają do bardzo zasolonych jezior. Na północy występuje tajga m.in. z modrzewiem syberyjskim, świerkiem, jodłą, brzozą, osiką oraz krzewami i pięknymi kwiatami, np. tojad, pełnik, ostróżka, miłek. Rosną tu liczne rośliny lecznicze i jadalne, stosowane przez tubylców jako lekarstwa, naturalne barwniki, ziołowe herbaty, przyprawy.  Środkowa część państwa to stepy porośnięte roślinnością naczyniową, porostami, mchami oraz roślinami leczniczymi i jadalnymi np. czosnkiem ałtajskim. Między lasem, a stepem występuje lasostep porośnięty roślinami z obu środowisk.

Tereny wysokogórskie porastają suche łąki kobrezjowe m.in. z turzycą, skalnicą, jałowcem, brzozą i wierzbą. Wyższe partie porasta tundra. Powyżej rośnie karagana, sosna karłowata, modrzew syberyjski, limba, świerk i jodła. W poszyciu występuje czarna porzeczka, pięciornik śnieżny oraz różne gatunki wiciokrzewu. Łąki zaczynają się na wysokości ok. 3000 m n.p.m. Wśród traw konietlica i turówka wonna rosną pierwiosnki, szarotki i rutewki alpejskie. Najwyższe partie to często kamieniste złomiska z pojedynczymi roślinkami i porostami, szczyty pokrywa lód. Południowe stoki są bezleśne.

Południe kraju, wzdłuż granicy z Chinami, to obszary pustynne Gobi.  Zaledwie 1% ziem nadaje się do uprawy. Żyje tu bobak, gazela mongolska i dżejran. Mongolia leży w strefie klimatu umiarkowanego, kontynentalnego z ostrą i raczej bezśnieżną zimą z temperaturami od -10oC do -35oC. Lato jest bardzo gorące i temperatury w lipcu przekraczają + 30oC. Opady deszczu w ciągu roku są znikome.

Na terenach dzisiejszej Mongolii, od IV do I stulecia p.n.e. istniało państwo Xiongnu. W następnych stuleciach kraj był kilkakrotnie dzielony i przejmowany przez różne państwa. W 1206 r. Mongołowie obrali za swego władcę Temudżyna (Czyngis-chana), który okazał się sprawiedliwym władcą i dobrym strategiem. Zjednoczył lud, podbił północne Chiny i stworzył imperium od Morza Żółtego po Europę. Po jego śmierci kraj został podzielony między jego potomków. Opanowali oni tereny dzisiejszego Afganistanu, Iranu i Iraku, resztę Chin i Tybet tworząc największe państwo w historii świata. Wkrótce potęga rozpadła się, a w 1264 r. przeniesiono stolicę z Karakorum do Pekinu. Mongolia na 600 lat straciła niepodległość. Powstała Mongolia zewnętrzna, która w 1911 r. odzyskała autonomię oraz Mongolia wewnętrzna będąca nadal prowincją Chin. Do 1990 r. istniał rząd komunistyczny. Dziś Mongolia jest państwem demokratycznym.

• nast. »